Vadeli mevduat nedir
Vadeli mevduat, paranın bankada belirli bir süre boyunca tutulması karşılığında faiz işletilen bir hesap türüdür. Vadesiz mevduattan farkı, paranın bu süre içinde genellikle serbestçe çekilememesidir. Bu sayfa, vadeli mevduatın nasıl işlediğini ve bir bankanın oran tablosunu okurken hangi başlıklara bakıldığını açıklar.
Vadeli mevduat nedir, vadesiz mevduattan nasıl ayrılır
Mevduat, bankaya yatırılan paranın genel adıdır. Vadeli mevduatta para, baştan kararlaştırılan bir süre boyunca hesapta kalır. Bu süreye vade denir.
Vadesiz mevduatta para her an çekilebilir ve genellikle faiz getirisi çok sınırlıdır. Vadeli mevduatta ise banka, parayı belirli bir süre kullanacağını bildiği için bir faiz oranı uygular.
Vade sonunda anapara ve işleyen faiz birlikte hesaba geçer. Faiz, kural olarak vade bitiminde ödenir; vade içinde aylık ödeme yapılan ürünler de bulunur ve bu fark tabloda belirtilir.
Vade, otomatik yenileme ve erken bozma
Vade uzunluğu ürünün temel özelliğidir. Kısa ve uzun vadeler farklı oranlarla sunulabilir. Tabloda her satır, belirli bir vade için geçerli koşulları gösterir.
Vade sonunda hesap çoğu zaman otomatik olarak yenilenir. Yenilemenin hangi oranla yapılacağı sözleşmede yazar. Hesabı kapatmak veya vadeyi değiştirmek için bankaya vade bitmeden talimat vermek gerekebilir.
Vade dolmadan para çekilirse erken bozma uygulanır. Bu durumda faiz, genellikle vadesiz mevduat oranına göre ya da sözleşmede yazılı daha düşük bir oranla hesaplanır. Bu nedenle vade, paranın ne kadar süre kullanılmayacağına göre seçilir.
Benzer ürünlerden farkı ve tablo nasıl okunur
Katılım hesabı, faiz yerine kâr payı esasına dayanır ve getiri önceden sabitlenmez. Tahvil, bir borçlanma aracıdır ve fiyatı piyasada değişebilir. Fon ise bir portföyün payıdır; değeri piyasa koşullarına göre inip çıkar. Vadeli mevduatın getirisi ise vade başında belirlenen orana bağlıdır.
Oran tablosunu okurken önce vade sütununa bakılır. Ardından uygulanan faiz oranı, faizin ödeme sıklığı ve varsa stopaj gibi kesintiler kontrol edilir. Tabloda yazan oran ile hesaba geçen net tutar aynı olmayabilir.
Tablodaki koşullar bankaya ve ürüne göre değişir. Karşılaştırma yaparken aynı vadeyi ve aynı ödeme biçimini esas almak, satırları doğru okumayı kolaylaştırır.
Yalnızca ilan edilen orana bakıp vade sonunda hesaba geçecek net tutarı hesaplamamak yaygın bir hatadır. Kesintiler ve erken bozma koşulları getiriyi doğrudan etkiler.
Vadeli mevduat, devlet tahvili ve fon yan yana
Üç ürün, nitelikleriyle karşılaştırılır. Bu tabloda sayı yoktur ve hangisinin daha iyi olduğu söylenmez.
| Özellik | Vadeli mevduat | Devlet tahvili | Para piyasası fonu |
|---|---|---|---|
| Kim öder | banka | Hazine | fonu yöneten kuruluş; para fonun portföyündeki varlıklarda durur |
| Getirinin biçimi | sözleşmede yazan faiz | kupon ya da iskonto; ihalede belli olur | fon fiyatındaki artış; vaat edilmez |
| Vadeden önce bozma | çoğunlukla faiz kaybı | ikinci el piyasada satılabilir | çoğunlukla birkaç iş günü içinde |
| Mevduat sigortası | var, sigorta limitine kadar | yok | yok |
| Ana risk | düşük, sigorta limitinin altında | vade sonuna kadar tutulursa düşük; erken satışta fiyat düşebilir | orta; fon fiyatı düşebilir |
Hesabı açmadan önce
Sözleşmede ya da ürün bilgi formunda okuduğunuz maddeyi işaretleyin.
6 maddeden tanesi kontrol edildi
Kaynaklar ve okuma tarihleri
Bu sayfadaki her sayı aşağıdaki kaynaklardan birine bağlanır. Sağdaki tarih, kaynağı okuduğumuz gündür.
- 2BankaZiraat Bankası — vadeli TL mevduat hesabıwww.ziraatbank.com.trfaiz oranları ve mevduat sigortası limiti